Araştırma: Çok fazla oturmak hastalıklara ve mevte davetiye çıkarıyor

Mike McRae

İşe gidiş gelişte yapılan gündelik uzun seyahatler, bitmek bilmeyen ofis toplantıları ve gece geç saatlerde izlenen televizyon programları, sıhhat açısından bir bedeli de beraberinde getiriyor. Tekrarlanan araştırmalar, çok fazla oturmanın mezara erken girmemize neden olan ölümcül bir formül olduğunu açık biçimde ortaya koyuyor. Bununla birlikte, bilim alanındaki pek çok şey üzere, ulaşılan deliller kendimize yakın bir yerde incelenebilecek şeylerle sonlu. Müreffeh ülkelerin araştırma kurumlarından çok uzakta, hareketsiz hayatın yol açtığı sonuçları pek de detaylı biçimde incelenmemiş, düşük ve orta gelirli nüfusun bundan farklı bir tecrübeye sahip olabileceği ihtimalini meçhul bırakıyor.

YOKSULLAR TEKRAR EN YÜKSEK RİSKLE KARŞI KARŞIYA

Şimdiyse, milletlerarası bir araştırma grubu tarafından gerçekleştirilen ve 21 ülkede yaşayan 100 bini aşkın insanın dahil olduğu bir araştırma, dünyanın fakir bölgelerinde yaşayan insanların sabit bir durumda oturdukları uzun günler sebebiyle daha da berbat tesirlerle karşı karşıya kaldıklarını açığa çıkardı. Araştırılan toplumların tamamında daha uzun müddet oturmak, mevt ve kardiyovasküler hastalık tehdidinin artmasıyla ilişkiliyken, bu münasebet Bangladeş, Hindistan ve Zimbabve üzere fakir ülkelerde daha açıktı. Günde altı ilâ sekiz saat iş yerinde, otomobilde ya da gece uyumadan evvel televizyonun önünde oturmak, kalp hastalığı ve erken vefat riskini günde dört saatten az oturan insanlara kıyasla yaklaşık yüzde 12 ilâ 13 oranında artırıyor.

Bu süreyi sekiz saat ya da daha fazlasına yükselttiğinizde, nispi risk şaşırtan bir biçimde yüzde 20’ye fırlıyor. Eldeki datalar farklı ekonomik kategorilere ayrıldığında, düşük gelirli ve düşük-orta gelirli ülkelerde günde sekiz saatten fazla oturmak (yine dört saat yahut daha az oturmaya göre) mevt ve kalp-damar hastalığında yüzde 30’un biraz altında bir sıçrama ihtimali taşıyor.

Araştırma, bir taraftan fizikî faaliyetin azalması sıkıntısının ne derece yaygın olduğunu ortaya koyuyor. Bununla birlikte, daha önemli olan sonuç, yoksulluğun, her bir fazladan oturma saatinin beden üzerindeki en son tesirini tespit etmede üstlendiği roldür. Neden bir tutarsızlık olduğunu sadece sonuçlara bakarak söylemek güç.

GELİR SEVİYESİ BELİRLEYİCİ BİR ETKEN OLABİLİR

Araştırmacılar, yayınladıkları makalede, “Bu ilişkideki farklılık, kısmen farklı gelir seviyelerindeki farklı tesir alanları ve oturma davranışındaki farklı kalıplarla açıklanabilir” diyor: “Yani, daha düşük sosyoekonomik durumda olan beşerler ortasında televizyon izleme alışkanlığı daha yaygın ve tahminen de bununla çakışan makus beslenme alışkanlıkları ve uzun periyodik ve kesintisiz biçimde hareketsiz kalma davranışı sebebiyle, öteki oturma davranışlarına nispeten ulaşılan sonuçlarla daha güçlü bir bağlantı gösteriyor.”

Araştırmacılar, bütün oturma biçimleri birebir olmasa bile, idmanın vefat ve kardiyovasküler hastalıkların yaygınlığı üzerinde güçlü bir hafifletici tesir yarattığı argümanlarını destekleyen delillere ulaştılar. Araştırmanın müellifleri, şaşırtan bir halde, daima oturma ve hareketsiz kalmanın sigaradan sırf biraz daha düşük bir vefat yüzdesinden sorumlu olduğunu ortaya çıkardılar.

TEK DEVA BEDENSEL FAALİYET

Simon Fraser Üniversitesi’nden sıhhat bilimci Scott Lear, “Günde dört saatten fazla oturanlar açısından yarım saatlik oturma mühletinin antrenmanla değiştirilmesi, sıhhat riskini yüzde 2 oranında azalttı” diyor: “Bu noktada, insanların bedensel faaliyetlerini çoğaltmaları ve erken mevt ve kalp hastalığı ihtimallerini düşürmeleri için gerçek bir fırsat kelam konusu.”

Sandalyeden kalkma iletisi ne kadar ikna edici olursa olsun, sosyoekonomik kümeler ortasında fizikî faaliyetlerde görülen farklılıkları baz alan araştırmalar, hepimizin bunu o denli kolay kolay yapamayabileceğini ortaya koyuyor. İçinden çıkılması güç bir sorun olmasına rağmen, araştırmalar, fizikî faaliyet gerçekleştirmek için elverişli alanlara ulaşım, vakti yönetme fırsatı ve idmana erişim ve öncelik tanıma ya da otobüse binmektense yürüme motivasyonunun, eldeki para kısıtlı olduğunda daha güç olduğu manasına gelebildiğini gösteriyor.

En bariz olan konu, son on yıl içerisinde ABD’li yetişkinler ortasında toplam oturma müddetinin günde bir saatin biraz altında artması nedeniyle, hayatlarımızın her zamankinden daha az yerinden kalkma ve hareket etme fırsatı sunduğu. Nerede yaşarsak yaşayalım, bu, yitirmeyi göze alamayacağımız bir saat.

Araştırma JAMA Cardiyology isimli mecmuada yayınlandı.


Yazının yepyenisi Science Alert sitesinden alınmıştır. (Çeviren: Tarkan Tufan)

Related Posts

E3 2023’ün Ne Zaman Düzenleneceği Açıklandı

ABD’de düzenlenen video oyun fuarı Electronic Entertainment Expo veya bilinen adıyla E3’ün, oyun deyince akla gelen ilk etkinlik olduğunu …

İnsansı robota gülmeyi öğreniyor

Karşılıklı gülmek, insanlar için iletişimin ve bağın en önemli parçalarından biri ve bu nedenle, gelecekteki robot arkadaşlarımızın bizimle …

Apple Kaza Tespit Özelliği Nedir, Nasıl Çalışır?

Apple, gerçekleştirdiği büyük tanıtım etkinliği kapsamında bu yıl için piyasaya sürülecek olan amiral gemisi ürünlerini görücüye çıkardı. Şirket …

James Webb ile Çekilen Fotoğraflar Müziğe Dönüştürüldü

James Webb Uzay Teleskobu (JWST), NASA tarafından 25 Aralık 2021’de uzaya gönderilen ve bugüne kadarki en gelişmiş uzay teleskobu olarak kabul …

Yeni düzenleme piyasaya yansıdı! Araç fiyatları düştü!

Bilindiği üzere, geçtiğimiz günlerde otomobil alım satımında fahiş fiyatların önüne geçilmesi için yeni bir düzenlemeye gidildi …

iPhone 14’ten ilk izlenimler: Tuğla gibi, delikli ekran fark yaratmamış, kamera kısmen iyi

iPhone 14 ile ilgili son sızıntı, Apple ürünleriyle ilgili güvenilir bilgiler sunan sızıntı hesabı LeaksApplePro’dan geldi. Kaynağa göre …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.